Wybór oczyszczacza powietrza


Oczyszczacze powietrza to bliscy kuzyni domowych odkurzaczy

Oczyszczacz powietrza ma podobną budowę do odkurzacza. Znajduje się w nim silnik napędzający wiatrak, który zasysa powietrze. Rolę worka zbierającego zanieczyszczenia pełnią tu filtry powietrza, które po zapełnieniu wymienia się na nowe (wybrane można czyścić). Różnica między tymi urządzeniami jest taka, że oczyszczacz służy do oczyszczania powietrza z zanieczyszczeń, których nie widać gołym okiem – drobnych cząsteczek pyłów i trujących gazów.

Wybierając oczyszczacz trafiamy na podobne parametry , jakie spotykamy przy wyborze odkurzacza – moc ssącą (tu przepływ powietrza lub CADR), głośność, pobór prądu, jakość systemu filtracji. Novum dla użytkownika mogą stanowić czujniki mierzące jakość powietrza oraz rozbudowane systemy filtracyjne. Oczyszczacze powietrza będą na pewno bardziej zróżnicowane pod względem parametrów i cech, które mają większą rolę w praktycznym użytkowaniu (np. głośność i wygląd).

Dobór urządzenia do powierzchni

Przepływ powietrza, czyli moc silnika i wiatraka

Maksymalną ilość powietrza, jaką może przetłoczyć przez oczyszczacz wiatrak określa się przepływem powietrza. Wartość ta jest podawana w m³/h. Jeżeli oczyszczacz pochodzi z rynku amerykańskiego, to możemy spotkać się z jednostkami CFM (cubic feet per minute), gdzie 1 CFM = 1,699021 m³/h. Przepływ powietrza oblicza się bez włożonych filtrów.

CADR – klucz prawidłowego doboru oczyszczacza powietrza

CADR (ang. Clean Air Delivery Rate), czyli ilość czystego powietrza, jaką dostarcza oczyszczacz wyposażony w filtry. To najważniejsza wartość, która decyduje o tym, czy oczyszczacz będzie w stanie skutecznie ochraniać określoną powierzchnię.


Maksymalny CADR jest zazwyczaj zbliżony do wartości przepływu powietrza, ale zawsze mniejszy, bo filtry blokują przepływ części powietrza. W zależności od rodzaju, klasy i rozmiarów filtrów maksymalny CADR wyniesie przeciętnie od 70 do 90% wartości maksymalnego przepływu.

Wielu producentów podaje tylko wartość CADR, dlatego pokazujemy zależności między nim, a wartością przepływu.

Oczyszczacze powietrza mogą pracować, podobnie jak odkurzacze, z różnymi prędkościami obrotowymi. Wolniej kręcący się wiatrak wytwarza mniejszy hałas, ale jednocześnie niższy CADR, dlatego ważne jest poznanie tego parametru dla różnych trybów pracy (prędkości wiatraka), a w szczególności tych, które są dla nas komfortowe w codziennym użytkowaniu. Więcej o tych zależnościach jest napisane przy głośności oczyszczaczy.


CADR określa się zazwyczaj dla pyłów, co oznacza, że np. gazy mogą być usuwane wolniej. Nie można zatem traktować wartości CADR jako możliwości oczyszczacza do usuwania wszelkich zanieczyszczeń powietrza. Wybrani producenci podają CADR także dla innych form zanieczyszczeń niż pyłowe (np. zapachu dymu papierosowego, beznoapirenu itp.), lecz nie jest to niestety powszechną praktyką.

Jaki CADR urządzenia potrzebujesz dla siebie?

Chcąc zabezpieczyć swoje zdrowie przed szkodliwymi skutkami wdychania pyłów zawieszonych typu PM2.5 czy PM10, mieszkając w Polsce, można przyjąć, że na każde 10 m² pomieszczenia potrzebne jest około 85 m³/h CADR’u. Taka zależność pozwala skutecznie oczyszczać powietrze w prawidłowo wentylowanym pomieszczeniu nawet w bardzo smogowe dni. Właściwia wentylacja mieszkania jest odrębnym tematem, ale warto podkreślić tutaj, że nie można uszczelniać mieszkania, bo wówczas zaczynamy podtruwać się gazami, które sami produkujemy (np. CO2) lub tymi, które uwalniają się ze zgromadzonych sprzętów (np. formaldehyd).
Zgodnie z powyższym założeniem dla pokoju o powierzchni 20 m² przy wysokości do 2,7 metra potrzebny jest oczyszczacz z wartością CADR wynoszącą min. 170 m³/h. Wartość tą podajemy opierając się o normy AHAM oraz własną praktykę.
Do sal przedszkolnych i innych miejsc użytku publicznego należy używać bardziej wymagających przeliczników, bo potrzebne są tam większe wymiany powietrza, a co za tym idzie do środka zostaje zassane więcej zanieczyszczeń.

Maksymalny metraż pomieszczenia

Na rynku europejskim nie ma normalizacji tego parametru, więc producenci mogą obliczać maksymalny rozmiar pomieszczenia według własnych kryteriów. Dlatego swoim Klientom doradzamy bazować na parametrze CADR i po nim dobierać oczyszczacz powietrza.
Zastosowana w filtrach naszego sklepu klasyfikacja według metrażu oparta jest o zalecany przez nas współczynnik powierzchni do CADR. Wartość maksymalnej powierzchni, którą określił producent, podajemy w parametrach technicznych urządzeń.

Jak ocenić system filtracyjny?

Za oczyszczanie powietrza w oczyszczaczach mogą odpowiadać różne technologie oraz procesy fizyczne i chemiczne.


Ze względu na dość skonkretyzowane potrzeby polskiego konsumenta większość oczyszczaczy na chwilę obecną świetnie radzi sobie z usuwaniem pyłów zawieszonych (w tym PM1, PM2.5 i PM10), które powstają w procesie spalania – zarówno w domowych systemach grzewczych, jak i w silnikach spalinowych. Wysoką skuteczność eliminacji tego zagrożenia zawdzięczają filtrom HEPA. Są one skuteczne także w walce z alergenami roślinnymi i odzwierzęcymi oraz wyłapują z powietrza kurz.

Większość oczyszczaczy będzie również pomocna w eliminacji gazów takich jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) i lotne związki organiczne (LZO), w tym brzydkich zapachów. Tę właściwość zawdzięczają technologii aktywnego węgla, znanej już z domowych dzbanków do oczyszczania wody. Filtry z węglem aktywnym posiada przynajmniej 9 na 10 oczyszczaczy powietrza sprzedawanych w Polsce.

Systemy filtracyjne mogą być bardziej rozbudowane i zawierać na przykład filtr krzemionkowy (redukujący tlenki siarki i azotu) czy antybakteryjny (zatrzymujący więcej bakterii).

Standardem na wyposażeniu oczyszczaczy stał się filtr wstępny, który zbiera kurz, sierść i inne duże elementy unoszące się w powietrzu. Filtr wstępny można odkurzyć lub przemyć. Jego zastosowanie znacznie przedłuża żywotność pozostałych filtrów, ponieważ nie zapychają się dużymi zanieczyszczeniami, których objętościowo jest w powietrzu najwięcej.

Filtr klasy HEPA

Filtry HEPA w oczyszczaczach powietrza działają jak sitko z mikroskopijnymi oczkami (nawet 0,3 mikrona), wyłapujące zanieczyszczenia fizyczne. O mechanizmach, które pozwalają wyłapywać filtrom HEPA cząsteczki znacznie mniejsze niż ich oczka piszemy w artykule o filtrach HEPA.
W klasie filtrów HEPA wyróżnia się filtry zaczynające się na literę E (EPA), H (HEPA) i U (ULPA). W oczyszczaczach stosuje się najczęściej filtry E11, E12 i H13. Rzadziej E10 i H14. Wybór klasy filtrów przez producentów jest podyktowany najlepszym stosunkiem oporu powietrza do skuteczności filtracji. Z praktycznego punktu widzenia filtr E11, E12 i H13 będą zachowywały się bardzo podobnie względem zanieczyszczeń pyłowych, bo wszystkie bardzo dobrze eliminują duże i małe cząsteczki. 

Całkowita skuteczność filtrów klasy HEPA przedstawia się następująco:

E10 – 85%,
E11 – 95%,
E12 – 99,5%,
H13 – 99,95%,
H14 – 99,995%.

Oznacza to tyle, że filtr E11 usunie 95% zanieczyszczeń pyłowych, a filtr H14 99,995%. Między filtrami jest więc różnica skuteczności wynosząca 4,995 p.p.

Czy zastosowanie filtra wyższej klasy w tym samym urządzeniu da nam lepsze rezultaty?


Niestety nie. Użycie filtra H14 spowoduje znacznie większy spadek przepływu powietrza względem filtra E11. Spadek ten może wynosić nawet 30%. Tym samym przewaga w skuteczności oczyszczania zostanie zniweczona przez niższy przepływ powietrza i CADR.
Oczywiście, kupując dwa różne oczyszczacze z tą samą wartością CADR ale posiadających różne filtry będzie to robiło różnicę. Jednak nadal jest to różnica blisko 5%. Warto zaznaczyć, że oczyszczacz powietrza z filtrem E11 może wyczyścić powietrze do poziomu bliskiemu zera tak samo jak oczyszczacz z filtrem H14. W obu przypadkach oczyszczanie odbywa się poprzez nieustanną filtrację powietrza czystego i tego brudnego, które miesza się z czystym. Klasa filtra nie wpływa więc liniowo na proces oczyszczania powietrza.

Żywotność filtrów HEPA to temat budzący kontrowersje. Są producenci mówiący, że ich filtr może być skuteczny nawet 10 lat. Inni mówią o tylko 3-miesięcznej żywotności swoich filtrów. Różnice te biorą się przede wszystkim z metodologii określania ilości zanieczyszczeń w powietrzu, które zostaną zaabsorbowane przez filtr. Niestety nie ma jednej normy w Polsce, która określałaby żywotność filtra, więc jedni liczą żywotność względem bardzo zanieczyszczonego powietrza w Chinach (tam produkowanych jest większość oczyszczaczy), inni obliczają to dla lepszego powietrza w Kanadzie.
Od strony praktycznej filtry tej samej klasy i o tej samej powierzchni czynnej będą działały skutecznie podobnie długo i czas kiedy będą traciły wydajność również będzie podobny.

Filtr węglowy

Filtr węglowy zazwyczaj przypomina budową plaster miodu, w którym znajduje się węgiel aktywowany. Węgiel aktywowany jest porowaty, by działać jak największą powierzchnią. Szkodliwe gazy, które trafiają na węgiel łączą się z nim lub redukują do innych form za pomocą procesów chemicznych. Czym więcej aktywnego węgla tym oczyszczacz będzie szybciej usuwał szkodliwe gazy i zapachy.

Są oczyszczacze powietrza, które posiadają filtry zintegrowane – w strukturze filtra HEPA są wprasowane cząsteczki aktywnego węgla. Takie rozwiązanie jest tańsze, ale zazwyczaj ze względu na mniejszą ilość aktywnego węgla charakteryzują się one mniejszą wartością CADR dla gazów.

Oczyszczacz z nawilżaczem czy bez?

Drugim obok czystości ważnym parametrem powietrza, o który warto zadbać w swoim mieszkaniu, jest wilgotność. Zgodnie z zaleceniami powinna mieścić się w zakresie od 40 do 60%. Niższe poziomy powodują wysychanie skóry i śluzówek, wyższe sprzyjają rozwojowi grzybów i pleśni oraz mogą przyspieszać rozwój roztoczy. W obu przypadkach człowiek staje się bardziej podatny na choroby. Dlatego najbardziej optymalne jest utrzymywanie wilgotności na poziomie bliskim 50%.

W utrzymaniu prawidłowej wilgotności powietrza w mieszkaniu pomoże oczyszczacz z nawilżaczem. Nawilżacz powietrza można kupić oddzielnie, ale jeśli nie chcemy mnożyć urządzeń w pomieszczeniu, to zakup sprzętu kompleksowo dbającego o jakość powietrza może być właściwym wyborem.
W takich urządzeniach specjalizuje się marka Sharp, którą posiadamy w ofercie. Wszystkie modele oczyszczaczy powietrza z nawilżaczami Sharp używają technologii nawilżania ewaporacyjnego, która jest najbardziej zbliżona do naturalnej i przez to najzdrowsza. Działa ona na zasadzie podobnej do suszenia bielizny na wietrze. W nawilżaczu są umieszczone specjalne filtry absorbujące wodę z pojemnika. Przez te filtry przetacza się za pomocą wiatraka powietrze, odbierając z nich wilgoć.

Wybierając oczyszczacz z nawilżaczem należy zwrócić uwagę na pojemność zbiornika wody oraz wydajność nawilżania. Czym wyższa wydajność, tym w razie niedostatku wilgoci w powietrzu, będzie szybciej ubywać wody w zbiorniku, którą należy uzupełniać. Dlatego przy dużych powierzchniach lepiej wybierać nawilżacz posiadający większy zbiornik wody.
Pracą nawilżacza może sterować higrostat czyli czujnik nawilżenia, który pozwala ustawić żądany poziom wilgotności. Urządzenie samo włączy tryb nawilżenia, kiedy poziom ten spadnie poniżej zadanego.

Głośność

To co może nam przeszkadzać w pracy oczyszczaczy powietrza to jego hałas. Głośności urządzeń sięgają tych, które uzyskują odkurzacze – nawet 60-70 dB. Na szczęście takie dźwięki pojawiają się, gdy urządzenie pracuje na najwyższych obrotach, czyli kiedy wykorzystuje pełnię swoich możliwości. Lepiej zbudowane konstrukcje będą oferowały maksymalny CADR przy głośnościach rzędu tylko 55 dB. Nie jest to nadal poziom głośności, przy którym możemy czuć się komfortowo. Dlatego oczyszczacze umożliwiają regulację pracy wentylatora i poprzez zmniejszanie jego obrotów uzyskują poziomy głośności w zakresie nawet 20-30 dB. 30 dB odpowiada ludzkiemu szeptowi. Niestety zmniejszenie głośności niesie zazwyczaj drastyczne spadki wydajności. W trybach najcichszych urządzenia osiągają od 15 do 40% wartości maksymalnego CADR-u. Dlatego jeśli chcemy, by oczyszczacz powietrza pracował w sypialni w sposób wystarczająco cichy, należy poznać jego możliwości oczyszczające w trybach pracy zapewniających komfort akustyczny. Za komfortowe w trakcie snu uznaje się dźwięki nie przekraczające 40 dB, choć dla niektórych irytujący może okazać się oczyszczacz emitujący hałas o natężeniu już 25 dB. Jest to sprawa indywidualna i zależna – poza natężeniem dźwięku – od jego częstotliwości (wysokie – średnie – niskie tony).

Jonizator powietrza

Część oczyszczaczy powietrza wyposażonych jest w funkcję jonizacji.Ta może być realizowana przez różnego typu jonizatory, które będzie różnić ilość wytwarzanych jonów powietrza oraz technologia ich wytwarzania. Jonizatory możemy podzielić na ostrzowe i plazmowe. Te drugie są bardziej zaawansowane. W obu przypadkach jonizator może wspomóc walkę o czyste powietrze poprzez obciążanie cząstek pyłów, które szybciej opadają na podłogę, redukując szkodliwe gazy do innych form czy unieszkodliwiając bakterie i wirusy. Działania te są jednak zazwyczaj dodatkiem i nie decydują znacząco o skuteczności pracy oczyszczacza.

Najwyższą klasą jonizatorów wyróżniają się oczyszczacze powietrza z nawilżaczami marki Sharp, które wykorzystują kropelki pary wodnej do zwiększenia żywotności i zasięgu wytwarzanych jonów. 

Pomiar jakości powietrza i praca automatyczna

Oczyszczacz powietrza może być urządzeniem działającym autonomicznie, bez ingerencji użytkownika. Modele wyposażone w czujniki jakości powietrza potrafią same dostosowywać prędkość pracy wentylatora, a więc i CADR, do stanu zanieczyszczeń. Przy wykryciu zagrożenia pracują intensywniej, by szybko wyeliminować zanieczyszczenia.

Najpopularniejsze w oczyszczaczach działających automatycznie są czujniku pyłów, które wykrywają cząstki typu PM2.5, kurz czy dym. Zaawansowane konstrukcje posiadają inne czujniki np. lotnych związków organicznych.

Obecność czujnika jakości powietrza może owocować w prezentację stanu jakości powietrza albo za pośrednictwem kolorowych elementów na obudowie albo za pomocą konkretnych wartości zanieczyszczeń przedstawianych na wyświetlaczu. Zazwyczaj prezentowane jest stężenie PM2.5.

Posiadanie trybu pracy automatycznej przez oczyszczacz nie musi gwarantować należytej ochrony. Ta zależy bowiem od zakresów stężeń zanieczyszczeń, które oczyszczacz traktuje jako szkodliwe. I tak np. w urządzeniu Klarta Forste 2 producent uznaje za szkodliwe stężenie PM2.5 wyższe niż 15 um/m³, a urządzenie Electrolux EAP450 będzie traktowało stężenie 50 um/m³ jako poprawne.
Norma WHO dla pyłów PM2.5 wynosi 25 um/m³ i jest uważana przez część lekarzy za zbyt pobłażliwą. W Polsce stężenie dobowe pyłów PM2.5 potrafi osiągać nawet 250 um/m³.

Koszt oczyszczacza

Ceny oczyszczaczy w naszym sklepie wahają się od 499 zł do nawet 4499 zł, natomiast modele z wbudowanym nawilżaczem kosztują od 799 zł.
W przedziale cen do 1000 zł z powodzeniem można znaleźć modele odpowiednie do pomieszczeń nawet do 30m². Droższe modele mogą zapewnić zazwyczaj większą wydajność i/lub więcej dodatkowych funkcji.

PODSUMOWANIE

Najważniejszym parametrem, który powinien determinować wybór oczyszczacza powietrza, jest CADR. Warto kupić urządzenie, które na każde 10 m² pomieszczenia mieszkalnego o standardowej wysokości i wentylacji zapewni 85 m³/h czystego powietrza.
Oczyszczacz z zapasem CADR-u szybciej poradzi sobie w przypadku dużych zanieczyszczeń, więc można kupować urządzenia z wyższej wydajności. Odradzamy natomiast kupowanie urządzeń z mniejszym CADR. Mogą one nie poradzić sobie w sprawnym oczyszczaniu powietrza.

Przy polskim problemie smogu i alergenów podstawowy system filtracyjny powinien być wyposażony w filtr typu HEPA oraz filtr węglowy.

Cichsze urządzenie będzie bardziej komfortowe w trakcie snu.
Czujniki jakości powietrza powiązane z dobrze zaprogramowanym trybem automatycznym zapewnią nam pracę bezobsługową. Nie będziemy musieli samodzielnie monitorować jakości powietrza i dostosowywać do niej pracy urządzenia.

Aneta

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Dokonaj swoich pierwszych zakupów