Oczyszczacz wody – czy jest sens filtrować wodę z kranu?
Czy w Polsce warto filtrować wodę z kranu? Oczyszczacz wody może poprawić jej smak i zapach, pomoże też pozbyć się irytującego osadu mineralnego. Taka woda jest zdrowa dla osób borykających się z kamieniami nerkowymi, bezpieczna dla użytkowników o wrażliwej skórze czy w końcu korzystna dla sprzętów AGD.
23 grudnia 2025
Czy warto w Polsce filtrować wodę z kranu? Nie licząc epizodycznych przypadków, kiedy zostaje ona skażona mikrobiologicznie, jest ona zdrowa i w pełni bezpieczna do picia.
Co zatem może dać jej filtrowanie? Oczyszczacz wody może poprawić jej smak i zapach, pomoże też pozbyć się irytującego osadu mineralnego (jonów wapnia i magnezu), który odkłada się na sprzętach AGD i armaturze.
Czy jest sens filtrować wodę z kranu? Najważniejsze zalety
1. Ograniczenie nadmiaru żelaza, manganu, sodu i wapnia
W przeszłości w Polsce raporty NIK i sanepidu pokazywały, że w Polsce dochodziło do przekroczeń norm pierwiastków chemicznych, w szczególności manganu, żelaza i wapnia. W szczególności na terenach wiejskich.
Wpływało to na mętność wody. Tymczasem domowa filtracja wody: (filtry RO, zmiękczacze, żłoża filtracyjne, np. żywice jonowymienne, filtry katalityczne) pozwala:
poprawić klarowność i smak wody,
zmniejszyć osad w czajnikach, rurach i armaturze,
ograniczyć potencjalne skutki zdrowotne długotrwałego narażenia na podwyższony mangan (szczególnie u dzieci)
2. Dodatkowa bariera przed zagrożeniami mikrobiologicznymi
Państwowe przedsiębiorstwa wodociągowe stale monitorują parametry wody w stacjach uzdatniania, jak i na trasie jej przesyłu. Dlatego też do skażeń wody pitnej dochodzi bardzo rzadko, a zaistniałe incydenty w miarę możliwości jak najszybciej nagłaśniane.
Niemniej wciąż zdarzają się przypadki zatruć mikrobiologicznych, szczególnie na terenach wiejskich o niewystarczającej infrastrukturze kanalizacyjnej i wodociągowej (korzystanie z szamb, czerpanie wody ze studni).
Oczyszczacz wody stanowi wtedy bardzoważną barierę przed bakteriami, np. E. Coli, która jest najczęstsza przyczyną skażenia wód gruntowych w Polsce. Zmniejsza też ryzyko skażeń wynikających z awarii, starych rur czy innych lokalnych incydentów.
3. Ograniczenie ilości mikroplastiku i jego wpływu na środowisko
Badanie opublikowana na łamach miesięcznika Focus w 2024 roku informuje, że „32 proc. Polaków pije zarówno wodę z kranu, jak i kupuje wodę butelkowaną, a już 18 proc. pije głównie kranówkę. Wciąż 48 proc. Polaków pije przede wszystkim wodę butelkowaną, a po kranówkę sięga sporadycznie”.
I nawet jeśli np. Wrocław mógł w 2024 r. pochwalić się rekordowym, 45-procentowym odsetkiem osób, które piją głównie wodę dostarczaną wodociągami, wciąż niechęć i obawy pozostają żywe w wielu osób (nawet jeśli nie do końca uzasadnione).
Dlatego też wciąż wiele osób sięga po butelkowaną wodę ze sklepów, zwłaszcza np. wychodząc z domu. Domowe filtry do wody
Mają szansę przekonać więcej osób do wody z kranu i zastąpić praktycznie wodę butelkowaną
Ograniczyć ilość odpadów z butelek PET
Przynieść oszczędności rzędu kilkuset zł rocznie (w co najmniej 2-3 osobowym gosp. domowym)
4. Redukcja mikrozanieczyszczeń farmaceutycznych
Najrzadszy, jednak zdarzający się miejscami problem – pozostałości leków i chemikaliów użytych do ich produkcji w glebie oraz wodach powierzchniowych.
Taśma do produkcji leków. Źródło: Canva.com
Jak piszą w swoim badaniu naukowczynie z Uniwersytetu Gdańskiego, dr hab. Magda Caban i dr hab. Anna Białk-Bielińska:„Pozostałości leków po przedostaniu się do otoczenia mogą być transportowane do innych komponentów środowiska, docierając nawet do wód głębinowych, które są cennymi i ograniczonymi źródłami wody pitnej”.
Oczywiście mogą, a nie muszą, gdyż wiele zależy też od właściwości danego środowiska oraz fizykochemicznych właściwości samych leków.
Jaki oczyszczacz wody wybrać?
Wybór odpowiedniego filtra do wody nie jest łatwym zadaniem. Na rynku dostępnych jest co najmniej kilka metod filtracji, a każda z nich ma swoich reprezentantów wśród różnych marek i modeli urządzeń.
Do 5 najważniejszych rozwiązań filtrujących wodę zaliczamy:
Filtr odwróconej osmozy (najskuteczniejszy i najbardziej rekomendowany przez nas sposób)
Nanofiltrację
Ultrafiltrację
Mikrofiltrację
Dzbanki filtrujące z wkładem węglowym
Domowy oczyszczacz wody z filtrem odwróconej osmozy – czysta, zdrowa woda za niewielkie pieniądze
Nalewanie wody z dzbanka filtra RO – Klarta Aqva. Źródło: Klarta.pl
Do najskuteczniejszych metod filtracji wody należy odwrócona osmoza (ro), w której główną siłą napędową jest różnica ciśnień.
Pozwala ona na przepuszczenie wody wraz z zawartymi w niej substancjami przez półprzepuszczalną membranę w kierunku odwrotnym do naturalnego – z roztworu o większym stężeniu substancji (mniej wody) do tego o mniejszym stężeniu substancji (więcej wody).
W ten sposób szczątki metali ciężkich, pestycydów, leków, jak również piasku, rdzy czy minerałówwystępujących w wodzie (żelazo, wapń, magnez) zostają uwięzione na filtrze, zaś po drugiej stronie membrany mamy czystą, niemal krystaliczną wodę.
Wielkość porów membrany osmotycznej to ok. 0,001 mikrometra. Dlatego też skuteczność filtrów do wody z odwróconą osmozą sięga nawet99%.
Do skutecznych metod filtracji zanieczyszczeń należą także pozostałe procesy membranowe, takie jak ultrafiltracja, nanofiltracja i mikrofiltracja.
Pozostałe metody filtracji, na które warto zwrócić uwagę
Dzbanek z filtrem węglowym. Źródło: Canva.com
Nanofiltracja (NF) – wykorzystuje również membrany, lecz o nieco większych porach, wielkości 0,8-1,5 mikrometra (wciąż bardzo małe). Nieco mniej skuteczne od odwróconej osmozy, ale bardziej od ultrafiltracji.
Zmiękcza wodę, pozbywając się z niej wapnia i magnezu, ale wciąż pozostawia w wodzie część jonówsodu, potasu i chlorku, jak i krzemionki.
Ultrafiltracja (UF) – membrany z porami o wielkości 0,01–0,1 mikrometra. Eliminuje większość bakterii i wirusów, jednak jest mniej skuteczna od odwróconej osmozy i nanofiltracji. Jest w stanie jednak zatrzymać cząsteczki około 100 x mniejsze niż mikrofiltracja.
Mikrofiltracja (MF) membrany mają tu pory wielkości 0,1–10 mikrometra. Skuteczna w przypadku filtracji wody z piasku czy zawiesin i części patogenów, ale za słaba do soli mineralnych czy drobnych wirusów.
Dzbanki filtrujące z wkładem węglowym – poprawią smak wody, usuną część metali i stopniowo zmiękczą wodę. Wykorzystują bowiem węgiel aktywny i żywice jonowymienne. Nie są jednak skuteczne w przypadku zagrożeń mikrobiologicznych.
Źródła:
Rymsza, Anna. “Woda z kranu w oczach Polaków: jest dobra, ale większość i tak sięga po butelkowaną.”Focus.pl, 23 July 2025, www.focus.pl/
Białk-Bielińska, Anna, i Magda Caban. Leki w środowisku – zagrożenia i wyzwania. Raport 2024. Katedra Analizy Środowiska, Wydział Chemii, Uniwersytet Gdański, 2024, lekidoapteki.pl
Najwyższa Izba Kontroli. „NIK o ochronie jakości wód przeznaczonych do spożycia.” NIK, 11 Jan. 2017, www.nik.gov.pl/